Khi ta sống trong chánh niệm thì tâm ta trở về trạng thái trong sáng rộng lớn tự nhiên của nó, do đó năng lực trong người gia tăng, ta trở thành hoạt động hơn, thích làm những công việc tốt đem lại lợi ích cho mình và cho người. Làm việc với tâm tỉnh thức và an vui thì làm việc trở thành sự giải trí chứ không còn là một gánh nặng, chính sự ăn không ngồi rồi là gánh nặng cho đời sống tinh thần của mỗi chúng ta.

Thực hành chánh niệm trong các hoạt động thường ngày thì tâm ta lúc nào cũng an trú trong tánh rộng lớn, trong sáng, an lạc và chân thật tự nhiên. Đó tức là chánh định: mắt thấy, tai nghe, tay chân cử động, trí óc nhận biết nhưng tâm luôn luôn trong sáng và bén nhạy. Lúc đó mọi phản ứng trong đời sống hàng ngày của chúng ta xảy ra rất tự nhiên, rất nhanh nhẹn, rất tốt đẹp, rất an vui, rất linh động, rất thoải mái.

Thiền Hạnh Phúc Kỳ Diệu

(Mãi Sống Trẻ Trung Khỏe Mạnh Và An Vui)

Thích Phụng Sơn

Viện Nghiên Cứu Phật Học Việt Nam Ấn Hành – 1996.

Mục Lục

Lời Kính Thưa Trong Kỳ Tái Bản

Lời Giới Thiệu

Chương I: Từ Bỏ Ưu Phiền Và Hướng Đến An Vui

1/ Người Cô Quạnh

2/ Luôn Luôn Muốn Hơn Người

3/ Tự Mình Tạo Ra Thảm Kịch

4/ Một Bài Học Quý Giá

Chương II: Căng Thẳng Là Nguồn Gốc Của Bệnh Trong Thân Và Tâm

1/ Sự Căng Thẳng

2/ Sự Căng Thẳng Và Bệnh Tật

3/ Nguyên Nhân Và Mức Độ Căng Thẳng

Chương III: Năng Lực Kỳ Diệu Của Con Người

1/ Khả Năng Chữa Trị Bệnh Tật Nơi Chúng Ta

2/ Tự Giết Mình Bằng Sự Tức Giận

3/ Niềm Tin Có Khả Năng Làm Lành Bệnh

4/ Những Khả Năng Kỳ Diệu Của Con Người

Chương IV: Hướng Về Đời Sống Khỏe Mạnh Và Hạnh Phúc

1/ Biết Thật Sự Mình Muốn Gì

2/ Tình Thương Yêu Khai Mở Năng Lực Kỳ Diệu

3/ Có Tình Thương Yêu Trong Sáng Là Có Sự Hiểu Biết Chân Thật

4/ Sống An Vui, Lành Mạnh Và Thành Công

Chương V: Thực Hành Đời Sống Lành Mạnh Và Hạnh Phúc

1/ Tập Thở

2/ Sống Tỉnh Thức Để Luôn Luôn An Lạc

3/ Thực Hành Tu Tập Để Chuẩn Bị Cho Mọi Hoạt Động Thành Công Tốt Đẹp

4/ Cầu Nguyện Là Tiếp Nhận Năng Lực Kỳ Diệu Của Vũ Trụ

Chương VI: Mỗi Người Chúng Ta Là Một Thế Giới Kỳ Diệu

1/ Phép Lạ Nơi Vùng Núi Hy Mã Lạp Sơn

2/ Phép Lạ Hiện Rõ Dưới Con Mắt Của Khoa Học

3/ Cách Thực Hành Tam Muội Hỏa

4/ Cái Thấy Toàn Diện Và Chân Thật

5/ Hệ Thống Miễn Nhiễm

6/ Thành Phần Và Hoạt Động Của Hệ Thống Miễn Nhiễm

7/ Sức Khỏe Hoàn Toàn

8/ Chân Thường, Chân Ngã, Chân Tịnh Và Chân Lạc

9/ Hãy Có Thái Độ Tích Cực

Chương VII: Sống Lành Mạnh Và Hạnh Phúc Là Phép Lạ Lớn Nhất Của Con Người

1/ Tu Tập Diệu Pháp Thiền Tịnh

2/ Ý Nghĩa Và Cách Thực Hành Diệu Pháp Thiền Tịnh

3/ An Vui Và Khỏe Mạnh

4/ Không Già, Bệnh Và Chết

5/ Buông Bỏ Cái Thấy Biết Sai Lầm

Chương VIII: Câu Thần Chú Mở Cánh Cửa Huyền Diệu Của Đời Sống

1/ Khả Năng Kỳ Diệu Của Chúng Ta

2/ Khoa Học Xác Nhận Khả Năng Kỳ Diệu Của Con Người

3/ Lục Tự Đại Minh Chân Ngôn

4/ Đông Và Tây Gặp Nhau Trong Khoa Học Chữa Trị Các Bệnh Tật

5/ Trì Niệm Thần Chú Và Cầu Nguyện Để Chữa Trị Các Bệnh Tật

6/ Thân Và Tâm Là Một Khối Trong Sáng Rộng Lớn Và An Vui

7/ Diệu Pháp Thiền Tịnh Làm Cho Bệnh Tật Chóng Lành

8/ Chữa Trị Các Chứng Bệnh Tâm Thần

Chương IX: Thực Hành Diệu Pháp Thiền Tịnh Để Sống Đời An Vui Khỏe Mạnh Cùng Chữa Trị Các Thứ Bệnh Tật

1/ Cách Chữa Trị Các Bệnh Tật

2/ Cách Quán Tưởng Để Chữa Trị Các Loại Bệnh Thể Chất

3/ Cách Quán Tưởng Để Chữa Trị Các Bệnh Tâm Thần

Chương X: Đạo Phật Làm Cho Đời Tôi Tươi Sáng An Vui Và Hạnh Phúc Vô Cùng

1/ Làm Sao Sống Với Niềm An Vui Hạnh Phúc Bao La Ấy

2/ Đạo Phật Không Diệt Dục Mà Chỉ Diệt Khổ

3/ Bốn Điều Muốn Tốt (Thiện Dục) Cần Thực Hành

4/ Năm Điều Xấu Ác Không Làm (Ngũ Giới)

5/ Năm Điều Lành Nguyện Làm

6/ Bồ Tát Đạo

7/ Sống Đời Tích Cực Là Sống Giác Ngộ

Sách Tham Khảo

Lời Kính Thưa Trong Kỳ Tái Bản

Sau khi nhóm Khóm Hồng San Diego phổ biến tập Hạnh Phúc Kỳ Diệu vào mùa xuân 1993, chúng tôi nhận được nhiều ý kiến đóng góp tích cực. Nhận thấy sự cần thiết trình bày thêm những cách thức cụ thể áp dụng trong sinh hoạt hàng ngày để duy trì và phát triển niềm an vui trong lành, tươi mát và tích cực, chúng tôi đã soạn thêm trên một trăm trang cho kỳ tái bản này.

Joseph Campbel, nhà huyền thoại học trứ danh của Hoa Kỳ vào cuối thế kỷ thứ hai mươi này, khi được sinh viên của ông hỏi họ phải chọn lựa con đường nào, ông ta trả lời không chút do dự: “Hãy đi theo niềm an vui kỳ diệu của chính mình.”

Niềm an vui kỳ diệu đó không đến từ sự thỏa mãn các nhu cầu vật chất hay tâm lý. Niềm an vui kỳ diệu ấy đã có sẵn muôn thuở nơi mỗi người chúng ta. Nhà Triết học cổ Hy Lạp đã nhắc nhở chúng ta: “Hãy tự biết về chính mình.” Đức Phật chỉ rõ cho thấy con người chân thật của mỗi chúng ta vốn vượt ra giới hạn của thời gian và không gian: có mặt mãi mãi (chân thường), vốn rộng lớn bao la (chân ngã), trong sáng và tinh sạch vô cùng (chân tịnh) và vốn luôn luôn an vui kỳ diệu (chân lạc). Đức Phật gọi đó là viên ngọc quý vô giá mà mỗi chúng ta đều có. Viên ngọc ấy quý giá vô cùng dù chúng ta không biết đến để sử dụng mà sống an vui hạnh phúc trong đời sống hàng ngày. Quyển sách này hy vọng nói lên được một phần rất nhỏ về điều ấy.

Trong kỳ tái bản này, chúng tôi thành kính tri ân ông bà Nguyễn Xuân Dũng và Mạnh Hoa đã có nhã ý vận động quý đạo hữu để in cùng quý vị phát tâm ấn tống mà phương danh được trình bày đầy đủ nơi trang cuối. Lòng hảo tâm và sự sốt sắng của quý vị tạo duyên lành cho kỳ tái bản quyển sách này. Chúng tôi xin cám ơn ông Nguyễn Xuân Dũng, ngoài những tấm ảnh mỹ thuật tặng cho chùa Việt Nam, đã bỏ nhiều thời gian đọc và sửa lỗi trong bản thảo. Nhờ công đức đó mà quyển sách này được nhiều phần tốt đẹp hơn.

Chúng tôi xin thành thật tri ơn hai đạo hữu Phạm Bá Trung và Phạm Kiều Nga, như mọi lần, đã vui vẻ và bỏ rất nhiều thời gian và công sức cho phần trình bày được đầy đủ và trang nhã. Chúng tôi cũng xin cảm ơn bà Nguyễn Thị Nguyên Hảo cùng phu quân đã phụ trách cho phần in được tốt đẹp như ý và kịp thời.

Chúng tôi cũng xin chắp tay hướng về Thầy Viện Chủ Thích Nguyên Hạnh cùng chư vị Tăng Ni và quý vị Phật tử thuộc Trung Tâm Phật giáo Việt Nam dâng lời cảm tạ. Chính qua những sự đóng góp liên tục, tốt đẹp và thành tâm của quý vị Phật tử không nề hà bao nhiêu khó khăn cùng với sự hy sinh và chịu đựng khó khăn gian khổ của Thầy Viện Chủ cố gắng hoằng dương Phật pháp tại địa phương cũng như tại các tiểu bang Illinois, Massachusetts, Washington, Michigan, v.v... cùng với nỗ lực giúp đỡ cho những người nghèo khó, những Thầy cô và một số đồng bào trong trại tỵ nạn và quý Tăng Ni sinh bên nhà làm cho chúng tôi và các vị Phật tử rất cảm kích.

Sự tham dự sinh hoạt và đóng góp của quý vị Phật tử làm cho sinh hoạt Trung Tâm Phật giáo chùa Việt Nam được tiến triển mỗi ngày một tốt đẹp. Nhờ đó, chương trình xây cất Ngôi Chánh Điện được xúc tiến tốt đẹp như đã dự trù. Nguyện cầu chư Phật lực gia hộ cho công trình tốt đẹp này thành tựu viên mãn.

Chúng tôi cũng thành kính dâng lời cảm tạ đến chư Tôn Đức Tăng Già cùng quý vị Phật tử vùng Houston đã cùng nhau thực hiện nhiều chương trình hoằng pháp, cầu nguyện cho quê hương, cùng các sinh hoạt Tôn giáo, văn hóa, và xã hội làm gia Tăng Niềm tin của quần chúng Phật tử vào đạo pháp. Chính lòng bao dung, sự cảm thông hòa hợp, sự hiểu biết chân thật, lòng thương yêu trong sáng và niềm an vui do việc thực hành các hạnh bố thí, trì giới, nhẫn nhục, tinh tấn, Thiền định và Trí tuệ trong đời sống hàng ngày của quý vị là tấm gương sáng cho những người con Phật và cũng là một khích lệ lớn lao cho chúng tôi hoàn thành tập sách này.

Đệ tử xin thành kính đảnh lễ chư Tôn Đức Tăng Ni tại Hải Ngoại cũng như tại Việt Nam. Chính nỗ lực hành trì và phát huy đạo pháp của các Ngài làm cho Phật tử chúng con luôn luôn nhớ và cố gắng hành lời Phật dạy:

“Chiến thắng không thể bại

Trên đời không dấu tích

Phật giới rộng mênh mông

Làm sao hòng theo dõi.

Lưới mê được giải tỏa

Ái phược hết buộc ràng

Phật giới rộng mênh mông

Làm sao hòng theo dõi.

Người trí chuyên Thiền định

Thích an tịnh, giải thoát

Bậc chánh giác chánh niệm

Chư thiên đều ái kính.

Sinh làm người là khó

Được sống còn là khó

Nghe chánh pháp là khó

Sống gặp Phật là khó.

Chớ làm các điều ác

Gắng làm các hạnh lành

Giữ tâm ý trong sạch

Chính lời chư Phật dạy.”

Phẩm Phật Đà – Buddhavagg - Kinh Pháp Cú

(Bản dịch trong Kinh Lời Vàng)

Và cuối cùng, chúng tôi thành kính dâng lời cầu nguyện hồng ân Tam bảo tỏa chiếu tràn đầy đến các đồng bào trong các trại tỵ nạn để tất cả đều được an lành như ý nguyện, đến quý Thầy cô và Phật tử đang lặn lội đến những nơi nghèo khó xa xôi giúp đỡ cho các em bé, những cụ già, những người ốm đau tật bệnh, những người nạn nhân thiên tai, bão lụt cùng tất cả đồng bào chúng ta nơi quê nhà và mọi chúng sanh trong Pháp Giới đều được an vui trong năm mới.

Xuân Quý Dậu

Phật Lịch 2537 – Năm 1994

Đệ tử Thích Phụng Sơn Cẩn Bái

Duyên Lành

Trong tinh thần tu học, khóm Hồng San Diego đã hơn một lần được đón tiếp Thầy Thích Phụng Sơn. Với Thầy, trong hành xử chúng tôi học được hạnh khiêm cung, hòa ái. Trong các bài giảng, chúng tôi thấy đạo Từ bi của Đấng Như Lai được chứng minh bằng các dữ kiện xã hội hàng ngày, được nhìn bằng con mắt rất mới và đầy khoa học. Qua các khóa tu, chúng tôi mỗi lúc mỗi thấy đời sống là kỳ diệu, chúng tôi biết nâng niu từng hơi thở, biết trân quý từng lá cỏ, áng mây... Và riêng với các em nhỏ lớn lên tại hải ngoại, không thông thạo tiếng Việt, các em cũng nhận lãnh được mỹ ý của đấng Thế Tôn qua lời giảng của Thầy bằng Anh ngữ. Vì thế trong khóa tu Mùa Đông 1992, Nam Cali, tại Tu Viện Minh Đăng Quang, Thầy đã đúc kết các bài giảng của mình thành một tập sách nhỏ, mang tên Thiền Hạnh Phúc Kỳ Diệu. Đây là những bài học rất quý cho chúng ta, những Phật tử sống ở nước ngoài. Thầy đã trao tập bản thảo này cho Khóm Hồng để tùy duyên phổ biến. Từ đó đạo hữu Phổ Hành lo về ấn loát, đạo hữu Văn Moch vẽ bìa và toàn thể anh chị em trong Khóm Hồng và bằng hữu đóng góp tài chánh để cuốn sách được hoàn thành. Đó là tất cả cơ duyên khiến cuốn sách này có trong tay quý vị.

Chúng tôi xin tri ân tác giả, Thầy Phụng Sơn, và trân trọng giới thiệu cuốn sách này cùng quý Phật tử xa gần.

Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật

Khóm Hồng San Diego

Mùa Xuân Phật Lịch 2537

Chương I: Từ Bỏ Ưu Phiền Và Hướng Đến An Vui.

Ca sĩ Michael Jackson là ngôi sao sáng số một của nhạc trẻ Hoa Kỳ. Lợi tức hàng năm của anh là hàng chục triệu mỹ kim. Danh vọng của anh lên đến tột đỉnh cùng với đời sống giàu sang. Tuy đã được rất nhiều giải thưởng và tiền bạc dư giả, Michael Jackson vẫn muốn có thêm danh vọng. Khi những đĩa nhạc mới của anh được một phần thưởng Grammy, phần thưởng cho những bản nhạc hay nhất trong năm, anh ta rất buồn vì chỉ được “một” giải thưởng mà thôi. Anh khóc lóc rất nhiều vì rất phiền muộn về chuyện đó. Anh tâm sự với một ký giả: “Điều ấy làm tôi bận tâm rất nhiều. Tôi khóc rất nhiều. Gia đình tôi nghĩ tôi sắp hóa điên vì tôi khóc quá nhiều do chuyện ấy.”

Một người đang ở tuyệt đỉnh vinh quang và giàu sang như Michael mà phải khổ đau như thế không phải là một chuyện đặc biệt. Nhiều người khác ở Hoa Kỳ và trên thế giới luôn luôn bất mãn về chính mình dù họ đã vượt lên trên nhiều người, có đầy đủ sức khỏe, tiền bạc và danh tiếng. Vì sao xảy ra như thế? Vì họ luôn luôn bị sự thôi thúc bên trong phải cạnh tranh chính với mình, phải luôn luôn vượt lên mãi mãi. Đối thủ không còn là người bên ngoài nữa mà đối thủ chính là họ. Và khi luôn luôn có sự bất như ý về chính mình như thế họ sẽ mãi mãi khổ đau vì không hưởng được hạnh phúc đang tràn đầy.

Đức Phật trên 2,500 năm trước đây Ngài đã biết rõ điều ấy nên dạy cho chúng ta một phương pháp kỳ diệu về sống đời hạnh phúc như sau:

“Chính ta cũng mắc phải ưu phiền nhưng thấy có ưu phiền thì có khổ nên ta hướng đến cảnh an tịnh Vô thượng của Niết bàn vốn không ưu phiền. Cảnh an tịnh không gì hơn ấy ta đã chứng và cả Niết bàn không ưu phiền nữa.”

Đức Phật dạy chúng ta phải giải quyết những vấn đề trong cuộc sống qua sự hiểu biết rõ ràng về bốn sự thật trong đời sống: Khổ, nguyên nhân của khổ, làm thế nào diệt khổ và cách sống an vui hạnh phúc tuyệt vời nhất mà chúng ta có thể thực hiện được trong đời sống hằng ngày. Chúng ta hãy đọc câu chuyện sau đây để hiểu rõ về điều ấy.

1/ Người Cô Quạnh

Chúng ta hãy nghe bác sĩ Ornish kể lại một câu chuyện đặc biệt như sau: Sam đến với chương trình nghiên cứu cách chữa bệnh tim của bác sĩ Ornish. Bác sĩ Ornish là một chuyên gia chữa trị bệnh tim nổi tiếng thế giới vì ông ta dùng phương pháp trị liệu mới mẻ nhất tại Hoa Kỳ: cho bệnh nhân ngồi Thiền, ăn chay, tập thể thao và tỏ bày những xúc cảm của mình để bớt bị cảm giác cô đơn trong đời sống.

Sam là một lực sĩ đã thành tựu điều mong ước. Anh cho biết anh đã tham gia thế vận hội, một lực sĩ thế giới về chạy bộ, đi bộ và xe đạp. Anh khám phá mình có bệnh vào lúc anh 49 tuổi. Trong một cuộc tranh giải, anh ta bị đau ngực rất nhiều nhưng cũng cố gắng hoàn tất cuộc đua. Bác sĩ khám bệnh sau đó và cho thấy nhiều động mạch vành tim của anh bị nghẽn. Các bác sĩ chữa trị bằng cách thông mạch máu tim cho anh và anh hết bị chứng đau ngực. Nhưng sáu tuần sau đó trong một cuộc chạy bộ, anh ta lại cảm thấy chứng đau ngực trở lại. Lần này bác sĩ thấy một trong các động mạch vành tim của anh ta hoàn toàn bị nghẽn nên không thể thực hành sự thông mạch máu tim như trước đây. Anh được giới thiệu đến chương trình nghiên cứu cách chữa bệnh tim đặc biệt của bác sĩ Ornish và thay đổi lối sống của mình.

Anh ta tuân theo chương trình ăn uống kiêng khem, không hút thuốc lá và thực hành sự giảm thiểu áp lực trong đời sống hàng ngày một cách máy móc trong sáu tuần lễ, nhưng sau đó anh ta ngưng hẳn thực hành điều ấy. Bác sĩ Ornish nhắc nhở anh Sam là chỉ nên tập thể thao trong giới hạn bác sĩ đề nghị và đừng bị ám ảnh bởi các ý tưởng mình phải luôn luôn vượt thắng, luôn luôn bắt buộc mình phải thực hiện một cuộc tranh đua để đạt được những sự mong ước về chính mình. Sự tập thể thao không tạo ra áp lực nhưng chính thái độ cạnh tranh tạo ra những áp lực trong đời sống.

Tuy anh ta tuân theo cách ăn uống kiêng khem và cách tập thể thao nhưng anh từ chối sự bày tỏ các cảm tưởng của anh trong những buổi họp chung vì anh lý luận: “Cảm tưởng chẳng dính dáng gì đến bệnh tim cả. Chỉ có cách ăn uống, tập tành, và cách làm cho chất cholesterol giảm xuống mới là điều chính yếu.” Lần đầu anh trách cứ người bạn gái của anh về hậu quả anh phải chịu, nhưng người bạn gái chỉ im lặng và không tỏ bày cảm tưỏng nào cả. Cách ăn uống đặc biệt làm cho số lượng cholesterol giảm từ 249 còn 121. Anh thấy chứng đau ngực không còn nữa và bắt đầu chơi thể thao nhiều như trước đây.

2/ Luôn Luôn Muốn Hơn Người

Sam luôn luôn muốn chứng tỏ mình là con người đặc biệt để được thương yêu và quý trọng. Vì vậy anh ta tự cho mình là lực sĩ thượng thặng, một người đã tham dự thế vận hội, một lực sĩ tài ba. Nhưng đó là một điều sai lầm có tính cách sinh tử.

Khi tạo ra một hình ảnh lý tưởng về mình - chứ không phải biết rõ con người thật sự của mình – anh ta đã tạo ra một hình ảnh giả tạo mà mình không thể nào đạt được cả. Đạo Phật gọi đó là đầu mối, là nguyên nhân của khổ đau: ham muốn điều không thể có được. Con người lý tưởng mà anh vẽ ra đó luôn luôn cách biệt với con người thật sự của mình nên anh thấy bị cô đơn và thiếu tình thương yêu. Và vì cảm giác cô đơn và thiếu thốn tình yêu đó anh ta lại càng bị chính mình thúc dục phải thực hiện sự cạnh tranh, không phải với người nào khác, mà với chính anh ta để thấy mình có giá trị.

Trong một phiên họp có tính cách trị liệu, người ta yêu cầu các bệnh nhân vẽ hình quả tim. Sam vẽ hình quả tim với một vùng đen bao bọc chung quanh để bày tỏ sự cô quạnh mà anh đã cảm nhận. Tuy nhiên, anh từ chối nói về cảm tưởng của mình.

Mười tháng sau khi được chấp nhận chữa trị trong chương trình nổi tiếng này, Sam đã chết vì chứng bệnh tim! Đó là người bệnh duy nhất chết khi tham dự chương trình này.

3/ Tự Mình Tạo Ra Thảm Kịch

Hôm đó anh đến một trung tâm thể thao và leo lên một máy chèo thuyền mà người chèo có thể tranh đua với hình ảnh những người chèo thuyền khác trong một máy chiếu hình ảnh. Hễ người bên ngoài chèo nhanh thì hình ảnh của người bên trong cũng chèo nhanh. Hễ người bên ngoài chèo chậm lại thì hình ảnh bên trong cũng chèo chậm lại nhưng vẫn tiến hơn về phía trước. Sau một giờ chèo thuyền đua, Sam đã tự hào nói với người bên cạnh là mình đã vượt qua 150 hình những người chèo thuyền trong phim truyền hình. Sau đó, anh ta đứng lên, vào phòng vệ sinh, bị ngất xỉu rồi chết tức thì.

Bác sĩ Ornish cho đây là một thảm kịch vì một người luôn luôn muốn tranh thắng để có được cảm tưởng mình là quan trọng thì đến một cái máy cũng làm phát sinh ý muốn tranh chấp với nó. Anh cho phép một cái máy vô hồn có khả năng khơi động những xúc cảm nơi anh và đưa anh đến cái chết nhanh chóng. Khi giải phẫu tử thi, người ta khám phá một mạch máu vành tim của anh bị một cục máu đông làm nghẽn, một mạch máu khác bị co thắt đột ngột làm cho bể và chảy máu phía trong mạch máu này. Hai thứ trên là do áp lực muốn thi đua với máy truyền hình như là một chuyện sinh tử không thắng không được.

4/ Một Bài Học Quý Giá

Bác sĩ Ornish rất buồn khi mất một người bệnh mà mình đã biết rõ. Qua sự mất mát đó ông ta đã rút ra một bài học quý giá như sau:

1. Cho người khác biết tin tức về sự bảo vệ sức khỏe cũng chưa chắc họ đã nghe theo:

Hiện nay hàng triệu người Mỹ vẫn hút thuốc lá dù trên bao thuốc có ghi hàng chữ: Hút thuốc lá làm nguy hại cho sức khỏe của bạn. Mỗi năm Bộ Y Tế đều có thông báo thống kê trên 400,000 người chết do thuốc lá mà số người hút thuốc vẫn nhiều: 50 triệu người hút thuốc lá làm cho 50 ngàn người không hút thuốc bị bệnh chết hàng năm vì ở gần họ. Mỗi năm, hàng ngàn trẻ em phải vào bệnh viện để chữa trị chứng hen suyễn do khói thuốc lá mà cha hay mẹ các em đang hút trong nhà.

Khi một người cảm thấy cô đơn, không có niềm an vui trong cuộc sống thì anh ta nhìn cuộc đời theo cách tự làm cho mình thất bại và tự hủy diệt. Thái độ tự hủy diệt đó biểu lộ qua nhiều cách: ám ảnh không nguôi về sự cạnh tranh, tập dợt thể thao, làm việc liên tục, ám ảnh về dục tính, hút thuốc, rượu chè, sử dụng các thứ cần sa ma túy, cùng hàng trăm cách khác. Làm những điều trên họ sẽ giảm được sự khổ đau trong một thời gian rất ngắn nhưng sau đó cảm giác cô đơn lại gia tăng mãnh liệt.

2. Thay đổi thái độ có lúc cũng không phải là đủ cho sự chữa trị bệnh tật:

Chúng ta thay đổi lối sống như cách sinh hoạt, ăn uống làm việc là do chúng ta thay đổi về nhận thức trong đời sống. Nếu không có sự thay đổi sâu xa về cách nhận thức này mà chỉ có sự thay đổi những hành vi bên ngoài vì một lý do nào đó thì cũng không có ích lợi chữa trị thật sự như trường hợp anh Sam nói trên. Do đó, điều quan trọng là mình cảm nhận sự an vui của đời sống qua sự tiếp xúc với nguồn năng lực bên trong của mình với niềm an vui của mình và từ đó mình không còn bị ám ảnh bởi những giới hạn do mình tự tạo đưa đến khổ đau cho chính mình.

3. Sự lệ thuộc vào bên ngoài là nguyên nhân của khổ đau:

Khi chúng ta đầu tư vào sự quý trọng và giá trị của mình tùy thuộc vào sự chấp nhận của những người khác hay những biến cố bên ngoài thì vô tình chúng ta cho những người ấy, sự biến cố ấy có quyền hạn trên đời sống của mình. Thái độ của họ hay những gì xảy ra quanh mình có khả năng làm cho mình vui hay buồn, sướng hay khổ hay làm cho mình cảm thấy có giá trị hay không có giá trị. Hay nguy hại hơn, những yếu tố bên ngoài đó quyết định sự sống chết của mình.

4. Càng lệ thuộc càng xa rời hạnh phúc:

Cuối cùng, càng lệ thuộc vào người hay yếu tố bên ngoài để có hạnh phúc thì chúng ta càng quên đi, càng mất đi khả năng kỳ diệu, sức mạnh kỳ diệu sẵn có nơi mình. Khả năng kỳ diệu đó làm cho ta vui tươi, lành mạnh và hạnh phúc vô cùng.

Đạo Phật đưa chúng ta vào thế giới tâm linh trong sáng trong đó chúng ta cảm nhận sự ấm áp, tươi mát, tích cực của nguồn năng lực giác ngộ có mặt tràn đầy nơi mỗi chúng ta. Khi sống với lòng an vui rộng lớn tràn mình như các Thiền sư trên núi hay sống trong gia đình, sống giữa đô thị ồn ào hay nơi vùng thôn quê hẻo lánh, chúng ta luôn luôn cảm thấy an vui, thoải mái và hạnh phúc.

Sống như thế là sống với tâm Phật, tâm giác ngộ hay tâm chân thật của mình làm cho chúng ta khỏe mạnh, vui vẻ và tích cực trong đời sống hàng ngày. Thật khác với những kẻ sống với cảm giác cô quạnh vì, theo bác sĩ Ornish, cảm giác cô quạnh, biệt lập với thế giới quanh mình đưa đến:

 - Cách biệt với những cảm xúc của mình, của nội tâm và của bình an trong lòng.

 - Cách biệt với kẻ khác.

 - Cách biệt với những năng lực cao cả.

Chúng ta có những năng lực kỳ diệu cần phải được khám phá và sử dụng để sống an vui, lành mạnh và hạnh phúc.