Kinh Đại Bát Niết Bàn là bộ Kinh ghi lại những gì đã xảy ra trong ngày tháng cuối cùng của cuộc đời đức Phật tại thế. Trên đoạn đường từ núi Linh-thứu đến Câu-thi-na, Ngài dừng lại tại các làng mạc, đô thị để giảng những bài pháp cuối cùng. Do vậy Kinh này ghi khá đầy đủ lại các giáo lý quan trọng trong một đời giáo hóa của Ngài. Là tinh hoa trong suốt 49 năm thuyết pháp của đức Như Lai. Tâm nguyện một đời, giáo nghĩa của ba tạng kinh, phương pháp tu chứng, các mối hoài nghi của bảy chúng, đều được đúc kết cô đọng trong bộ Kinh Đại Bát Niết Bàn.

Trước khi ra đi Ngài vẫn không quên ân cần nhắn nhủ: "Phải lấy giới luật làm thầy, giới luật còn thì Phật pháp còn giới luật mất thì Phật pháp cũng bị diệt, các con phải tự thắp đuốc lên mà đi." Ngoài ra cuối kinh còn có nói đến xá lợi Phật được phân chia và phụng thờ ở cõi Diêm Phù Đề như thế nào.

Kinh Ðại Bát Niết bàn Tập I

Kinh Ðại Bát Niết bàn Tập II

Dịch giả: Thích Trí Tịnh

Thành Hội Phật Giáo Thành Phố Hồ Chí Minh

Ấn Hành. PL 2534 – 1991

(Chánh Tân Tu Đại Tạng Kinh, Tập 12, Niết bàn bộ, số hiệu 375, 36 quyển, Kinh Đại Bát Niết Bàn, Tống Tuệ Nghiêm đẳng y Nê Hoàn Kinh gia chi.

Ngoài ra HT còn dịch thêm Kinh Đại Bát Niết Bàn hậu phần, tập 12, số hiệu 377, Đường Nhã Bạt Đà La dịch gồm năm phẩm: Phẩm Kiều Trần Như, Di giáo Phẩm, Ứng Tận Hoàn Nguyên và Trà Tỳ, riêng Phẩm Cúng Dường Xá Lợi tên nguyên thủy là Thánh Khu Khoách Nhuận Phẩm. Vì vậy nội dung Kinh Đại Bát Niết Bàn tiếng Việt rất đầy đủ. bttdtkvn)

Mục Lục Toàn Tập

Kinh Ðại Bát Niết Bàn Tập I

Nghi Thức Sám hối Trước Khi Tụng Kinh & Nghi Thức Trì Tụng

01. Phẩm Tự

02. Phẩm Thuần Đà

03. Phẩm Ai Thán

04. Phẩm Trường Thọ

05. Phẩm Kim Cang Thân

06. Phẩm Danh Tự Công Đức

07. Phẩm Tứ Tướng

08. Phẩm Tứ Y

09. Phẩm Tà Chánh

10. Phẩm Tứ Đế

11. Phẩm Tứ Đảo

12. Phẩm Như Lai Tánh

13. Phẩm Văn Tự

14. Phẩm Điểu Dụ

15. Phẩm Nguyệt Dụ

16. Phẩm Bồ tát

17. Phẩm Đại Chúng Vấn

18. Phẩm Hiện Bịnh

19. Phẩm Thánh Hạnh

20. Phẩm Phạm Hạnh

21. Phẩm Anh Nhi Hạnh

Phần Hồi Hướng

Kinh Ðại Bát Niết bàn Tập II

Nghi Thức Sám hối Trước Khi Tụng Kinh & Nghi Thức Trì Tụng

22. Phẩm Quang Minh Biến Chiếu Cao Quý Đức Vương Bồ tát

23. Phẩm Sư Tử Hống Bồ tát

24. Phẩm Ca Diếp Bồ tát

25. Phẩm Kiều Trần Như

26. Phẩm Di Giáo

27. Phẩm Ứng Tận Hườn Nguyên

28. Phẩm Trà Tỳ

29. Phẩm Cúng Dường Xá Lợi

Phần Hồi Hướng

Nghi Thức Sám hối Trước Khi Tụng Kinh

(Dùng ba nghiệp thân, khẩu, ý thanh tịnh mà tụng kinh, thời phước đức vô lượng, nên trước khi tụng kinh cần phải Sám hối, Sám hối tức là làm cho 3 nghiệp thanh tịnh)

Nam mô thập phương tận hư không giới nhứt thiết Chư Phật. (1 lạy)

Nam mô thập phương tận hư không giới nhứt thiết Tôn Pháp. (1 lạy)

Nam mô thập phương tận hư không giới nhứt thiết Hiền Thánh Tăng (1 lạy)

(Quì, tay cầm hương cúng dường phát nguyện)

Nguyện mây hương mầu này

Khắp cùng mười phương cõi

Cúng dường tất cả Phật.

Tôn Pháp, các Bồ tát,

Vô biên chúng Thanh văn

Và cả thảy Thánh hiền

Duyên khởi đài sáng chói

Trùm đến vô biên cõi,

Khắp xông các chúng sanh

Ðều phát lòng Bồ đề,

Xa lìa những nghiệp vọng

Trọn nên đạo Vô thượng.

(cầm hương lạy 1 lạy)

(Ðứng chắp tay xướng)

Sắc thân Như Lai đẹp

Trong đời không ai bằng

Không sánh, chẳng nghĩ bàn

Nên nay con đảnh lễ.

Sắc thân Phật vô tận

Trí tuệ Phật cũng thế

Tất cả Pháp thường trụ

Cho nên con về nương.

Sức trí lớn nguyện lớn

Khắp độ chúng quần sanh

Khiến bỏ thân nóng khổ

Sanh kia nước mát vui.

Con nay sạch ba nghiệp

Qui y và lễ tán

Nguyện cùng các chúng sanh

Ðồng sanh nước An Lạc.

Án phạ nhựt ra vật. (7 lần)

Chí Tâm Ðảnh Lễ:

(Câu này thông cả 9 câu dưới, đều xướng ở đầu câu)

Thường tịch quang Tịnh độ

A Di Ðà Như Lai

Pháp thân mầu thanh tịnh

Khắp pháp giới chư Phật. (1 lạy)

Thật báo trang nghiêm độ

A Di Ðà Như Lai

Thân tướng hải vi trần

Khắp pháp giới chư Phật. (1 lạy)

Phương tiện Thánh cư độ

A Di Ðà Như Lai

Thân trang nghiêm giải thoát

Khắp pháp giới chư Phật. (1 lạy)

Cõi An Lạc phương Tây

A Di Ðà Như Lai

Thân căn giới Đại thừa

Khắp pháp giới chư Phật. (1 lạy)

Cõi An Lạc phương Tây

A Di Ðà Như Lai

Thân hóa đến mười phương

Khắp pháp giới chư Phật. (1 lạy)

Cõi An Lạc phương Tây

Giáo hạnh lý ba kinh

Tột nói bày ý chánh

Khắp pháp giới Tôn Pháp. (1 lạy)

Cõi An Lạc phương Tây

Quán thế Âm Bồ tát

Thân tử kim muôn ức

Khắp pháp giới Bồ tát. (1 lạy)

Cõi An Lạc phương Tây

Ðại Thế Chí Bồ tát

Thân trí sáng vô biên

Khắp pháp giới Bồ tát. (1 lạy)

Cõi An Lạc phương Tây

Thanh tịnh đại hải chúng

Thân hai nghiêm: Phước, trí

Khắp pháp giới Thánh chúng. (1 lạy)

(Ðứng chắp tay nguyện)

Con nay khắp vì bốn ơn ba cõi cùng chúng sanh trong pháp giới, đều nguyện dứt trừ ba chướng (1) nên qui mạng (2) Sám hối (3)

(1 lạy quỳ chắp tay Sám hối)

Chí Tâm Sám hối:

Ðệ tử... và chúng sanh trong pháp giới, từ đời vô thỉ nhẫn đến ngày nay, bị vô minh che đậy nên điên đảo mê lầm, lại do sáu căn ba nghiệp (4) quen theo pháp chẳng lành, rộng phạm mười điều dữ cùng năm tội vô gián (5) và tất cả các tội khác, nhiều vô lượng vô biên nói không thể hết. Mười phương các đức Phật thường ở trong đời, tiếng pháp không dứt, hương mầu đầy lấp, pháp vị ngập tràn, phóng ánh sáng sạch trong chiếu soi tất cả lý mầu thường trụ đầy dẫy hư không.

Con từ vô thỉ đến nay, sáu căn che mù, ba nghiệp tối tăm, chẳng thấy, chằng nghe, chẳng hay chẳng biết, vì nhân duyên đó trôi mãi trong vòng sanh tử, trải qua các đường dữ (6) trăm nghìn muôn kiếp trọn không lúc nào ra khỏi.

Kinh rằng: “Ðức Tỳ Lô Giá Na thân khắp cả chỗ, chỗ của Phật ở gọi là Thường Tịch Quang, cho nên phải biết cả thảy các pháp đều là Phật pháp, mà con không rõ lại theo giòng vô minh, vì thế trong trí Bồ đề mà thấy không thanh tịnh, trong cảnh giải thoát mà sanh ràng buộc. Nay mới tỏ ngộ, nay mới chừa bỏ ăn năn, phụng đối trước các đức Phật và A Di Ðà Thế Tôn mà pháp lồ (7) Sám hối làm cho đệ tử cùng pháp giới chúng sanh, tất cả tội nặng do ba nghiệp sáu căn, gây tạo từ vô thỉ, hoặc hiện tại cùng vị lai, chính mình tự gây tạo hoặc biểu người, hay là thấy nghe người gây tạo mà vui theo, hoặc nhớ hoặc chẳng nhớ, hoặc biết hoặc chẳng biết, hoặc nghi hoặc chẳng nghi, hoặc che giấu hoặc chẳng che giấu, thảy đều được rốt ráo thanh tịnh.

Ðệ tử Sám hối rồi, sáu căn cùng ba nghiệp trong sạch, không lỗi lầm, căn lành tu tập cũng trọn thanh tịnh, thảy đều hồi hướng dùng trang nghiêm Tịnh Ðộ khắp với chúng sinh, đồng sanh về nước An Dưỡng.

Nguyện đức A Di Ðà Phật thường đến hộ trì, làm cho căn lành của đệ tử hiện tiền tăng tấn, chẳng mất nhân duyên Tịnh độ, đến giờ lâm chung, thân an niệm chánh, xem nghe đều rõ ràng, tận mặt thấy đức A Di Ðà cùng các Thánh chúng, tay cầm đài hoa tiếp dẫn đệ tử, trong khoảng sát na sanh ra trước Phật, đủ đạo hạnh Bồ tát, rộng độ khắp chúng sanh đồng thành Phật đạo.

Ðệ tử Sám hối phát nguyện rồi qui mạng đảnh lễ: Nam mô Tây phương Cực lạc Thế giới, đại từ đại bi, A Di Ðà Như Lai, biến pháp giới Tam bảo (1 lạy) (lạy xong tiếp Nghi Thức tụng kinh )

Thích Nghĩa Sám Pháp

(1) Phiền não, nghiệp nhân, quả báo ba món đều hay làm chướng ngại đường giải thoát nên gọi: “Ba món chướng.”

(2) Ðem thân mạng về nương, giao phó cho Phật, Pháp, Tăng chính là nghĩa của hai chữ “Nam mô”.

(3) Nói đủ là Sám ma hối quá. “Sám ma” là tiếng Phạm, nghĩa là “hối quá”, tức là ăn năn tội trước, ngừa giữ lỗi sau.

(4) Nhãn, nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý: sáu căn, và ba nghiệp: thân, khẩu, ý.

(5) Giết cha, giết mẹ, giết Thánh nhơn, ác tâm làm thân Phật ra máu, phá hòa hiệp Tăng, gọi là năm tội Nghịch, nếu phạm sẽ bị đọa vào ngục Vô gián nên gọi là tội Vô gián Địa ngục. Vô gián là chỗ thọ khổ không có lúc nào ngừng ngớt.

(6) A tu la, Súc sanh, Ngạ quỉ, Ðịa ngục, các đường đó vui ít khổ nhiều, do nghiệp dữ cảm ra.

(7) Bày lộ tội lỗi ra trước Chúng Nhơn không chút giấu che thời gọi là phát lồ, trái với phú tàng (che giấu). Có phát lồ thời tội mới tiêu, như bệnh cảm mà đặng phát hạn (ra mồ hôi).

Nghi Thức Trì Tụng

Bài Tán Lư Hương:

Lư hương vừa ngún chiên đàn

Khói thơm ngào ngạt muôn ngàn cõi xa

Lòng con kính ngưỡng thiết tha

Ngữa mong chư Phật thương mà chứng minh.

Nam mô Hương Vân Cái Bồ tát Ma ha tát. (3 lần)

Chân Ngôn Tịnh Pháp Giới:

Án lam (7 lần)

(Trì chú này thì thân tâm, cảnh vật đều thanh tịnh)

Chân Ngôn Tịnh Khẩu Nghiệp:

Tu rị tu rị, ma ha tu rị, tu tu rị Ta bà ha. (7 lần)

(Trì chú này thì hơi miệng trong sạch)

Chân Ngôn Tịnh Ba Nghiệp:

Án ta phạ, bà phạ thuật đà ta phạ, đạt mạ ta phạ bà phạ thuật độ hám. (3 lần)

(Trì chú này thì thân miệng lòng đều trong sạch)

Chân Ngôn Phổ Cúng Dường:

Án nga nga nẳng, tam bà phạ phiệt nhựt ra hồng. (3 lần)

(Trì chú này thì hoa hương cùng tiếng tụng niệm sẽ khắp cúng dường cả mười phương)

Văn Phát Nguyện:

Nam mô Thập phương Thường trụ Tam bảo. (3 lần)

Lạy đấng Tam giới Tôn,

Qui mạng mười phương Phật

Nay con phát nguyện lớn

Trì tụng Kinh Niết bàn

Trên đền bốn ơn nặng

Dưới cứu khổ tam đồ

Nếu có ai thấy nghe

Ðều phát Bồ đề tâm

Khi mãn báo thân này

Sanh qua cõi Cực Lạc.

Nam mô Bổn sư Thích Ca Mâu Ni Phật. (3 lần)

Bài Kệ Khai Kinh

Phật pháp rộng sâu rất nhiệm mầu

Trăm nghìn muôn kiếp khó tìm cầu

Con nay nghe thấy chuyên trì tụng

Nguyện tỏ Như Lai nghĩa nhiệm mầu.

Nam Mô Đại bát Niết bàn Hội Thượng Phật Bồ tát Ma ha tát. (3 lần)