Kinh Ðại Phương Quảng Phật Hoa Nghiêm

Hán Dịch: Ðại Sư Thật Xoa Nan Ðà

Việt Dịch: HT Thích Trí Tịnh

(Trọn bộ 4 tập – Tái bản lần thứ hai)

Nhà xuất bản Tôn giáo Hà Nội – PL.2549 – DL.2005

(Chánh Tân Tu Đại Tạng, tập 10, Hoa Nghiêm Bộ , số hiệu 0278 , 80 quyển, Đại Phương Quảng Phật Hoa Nghiêm Kinh, Đường Thật-xoa-nan-đà dịch, bttdtkvn)

Mục Lục TẬP 1

PHẨM HIỀN THỦ THỨ MƯỜI HAI

(Hán bộ phần sau quyển thứ mười bốn đến hết quyển thứ mười lăm)

Văn Thù Sư Lợi Bồ tát nói hạnh thanh tịnh không trược loạn đại công đức rồi, vì muốn hiển thị công đức của Bồ đề tâm, nên nói kệ hỏi Hiền Thủ Bồ tát:

Nay tôi đã vì chư Bồ tát

Nói hạnh thanh tịnh Phật đã tu

Ngài cũng nên ở trong hội này

Diễn đạt tu hành công đức lớn.

Lúc đó Hiền Thủ Bồ tát nói kệ đáp:

Lành thay xin Ngài lóng nghe đây

Những công đức đó chẳng lường được

Nay tôi tùy sức, nói ít phần

Như một giọt nước trong biển lớn.

Nếu có Bồ tát sơ phát tâm

Thệ cầu sẽ chứng Phật Bồ đề

Công đức của kia không ngằn mé

Không thể cân lường, chẳng gì sánh.

Huống là vô lượng vô biên kiếp

Tu đủ địa, độ, các công đức

Mười phương tất cả chư Như Lai

Ðều cùng ngợi khen chẳng hết được.

Vô biên công đức lớn như vậy

Nay tôi trong đây nói ít phần

Ví như chân chim vạch không gian

Và như hạt bụi trên đại địa.

Bồ tát phát tâm cầu Bồ đề

Chẳng phải không nhơn, không có duyên

Với Phật, Pháp, Tăng khởi lòng tin

Do đây mà sanh tâm rộng lớn.

Chẳng cầu ngũ dục và ngôi vua

Chẳng mong giàu, vui, danh tiếng lớn

Chỉ vì dứt hẳn khổ chúng sanh

Lợi ích thế gian mà phát ý.

Thường muốn lợi lạc các chúng sanh

Trang nghiêm cõi nước, cúng dường Phật

Thọ trì chánh pháp, tu trí huệ

Vì chứng Bồ đề mà phát tâm.

Thâm tâm, tin, hiểu thường thanh tịnh

Cung kính, tôn trọng tất cả Phật

Nơi Pháp và Tăng cũng như vậy

Chí thành cúng dường mà phát tâm.

Thâm tín nơi Phật và Phật pháp

Cũng tin Phật tử đạo tu hành

Và tin vô thượng đại Bồ đề

Do đây Bồ tát phát tâm nguyện.

Tin là đạo nguồn, mẹ công đức

Nuôi lớn tất cả những pháp lành

Dứt trừ lưới nghi, khỏi vòng ái

Khai thị niết bàn, đạo vô thượng.

Tin không nhơ bợn, lòng thanh tịnh

Là cội cung kính, trừ kiêu mạn

Cũng là pháp tạng đệ nhứt tài

Là tay thanh tịnh thọ thiện hạnh.

Tin hay ban cho, không bỏn sẻn

Tin hay hoan hỉ vào Phật pháp

Tin hay thêm lớn trí, công đức

Tin quyết đến được bực Như Lai.

Tin khiến lục căn sạch, sáng, lẹ

Tin sức kiên cố không bị hư

Tin hay dứt hẳn cội phiền não

Tin hay chuyển hướng Phật công đức.

Tin nơi cảnh giới không chấp trước

Xa lìa các nạn, được vô nạn

Tin hay vượt khỏi các đường ma

Thị hiện đạo giải thoát vô thượng.

Tin là giống công đức không hư

Tin hay sanh trưởng cây Bồ đề

Tin hay thêm lớn trí tối thắng

Tin hay thị hiện tất cả Phật.

Cứ theo công hạnh nói thứ đệ

Tin là hơn hết, rất khó được

Ví như trong tất cả thế gian

Mà có như ý diệu bửu châu.

Nếu thường tin thờ nơi chư Phật

Thời hay trì giới và tu học;

Nếu thường trì giới và tu học

Thời hay đầy đủ các công đức.

Giới hay khai phát gốc Bồ đề

Học là siêng tu bực công đức,

Nơi giới và học thường thuận làm

Thời được chư Phật luôn khen ngợi.

Nếu thường tin phụng nơi chư Phật

Thời hay trần thiết cúng dường lớn

Nếu hay trần thiết cúng dường lớn

Người này tin Phật bất tư nghì.

Nếu thường tin phụng nơi tôn pháp

Thời nghe Phật pháp không nhàm đủ

Nếu nghe Phật pháp không nhàm đủ

Người này tin pháp bất tư nghì.

Nếu thường tin phụng thanh tịnh tăng

Thời được tín tâm bất thối chuyển

Nếu được tín tâm bất thối chuyển

Người này tín lực không dao động.

Nếu được tín lực không dao động

Thời được lục căn sạch sáng lẹ

Nếu được lục căn sạch sáng lẹ

Thời hay xa lìa ác tri thức.

Nếu hay xa lìa ác tri thức

Thời được gần gũi thiện tri thức

Nếu được gần gũi thiện tri thức

Thời hay tu tập quảng đại thiện.

Nếu hay tu tập quảng đại thiện

Người này được thành nhơn lực lớn

Nếu người được thành nhơn lực lớn

Thời được thù thắng quyết định giải.

Nếu được thù thắng quyết định giải

Thời được chư Phật thường hộ niệm

Nếu được chư Phật thường hộ niệm

Thời hay phát khởi Bồ đề tâm

Nếu hay phát khởi Bồ đề tâm

Thời hay siêng tu Phật công đức

Nếu hay siêng tu Phật công đức

Thời được sanh vào nhà của Phật.

Nếu được sanh ở nhà chư Phật

Thời khéo tu hành phương tiện lớn

Nếu khéo tu hành phương tiện lớn

Thời tâm tin ưa được thanh tịnh.

Nếu được tâm tin ưa thanh tịnh

Thời được tâm tăng thượng tối thắng

Nếu được tâm tăng thượng tối thắng

Thời thường tu tập ba la mật

Nếu thường tu tập ba la mật

Thời được trọn đủ pháp đại thừa

Nếu được trọn đủ pháp đại thừa

Thời hay đúng pháp cúng dường Phật.

Nếu hay đúng pháp cúng dường Phật

Thời được tâm niệm Phật bất động

Nếu được tâm niệm Phật bất động

Thời thường thấy được vô lượng Phật.

Nếu thường thấy được vô lượng Phật

Thời thấy Như Lai thể thường trụ

Nếu thấy Như Lai thể thường trụ

Thời biết được pháp trọn bất diệt.

Nếu biết được pháp trọn bất diệt

Thời được biện tài vô chướng ngại

Nếu được biện tài vô chướng ngại

Thời hay khai diễn vô biên pháp.

Nếu hay khai diễn vô biên pháp

Thời hay từ mẫn độ chúng sanh

Nếu hay từ mẫn độ chúng sanh

Thời được tâm đại bi kiên cố.

Nếu được tâm đại bi kiên cố

Thời hay mến ưa pháp thâm diệu

Nếu hay mến ưa pháp thâm diệu

Thời hay xa lìa lỗi hữu vi.

Nếu hay xa lìa lỗi hữu vi

Thời lìa kiêu mạn và phóng dật

Nếu lìa kiêu mạn và phóng dật

Thời hay kiêm lợi tất cả chúng.

Nếu hay kiêm lợi tất cả chúng

Thời ở sanh tử không mỏi nhàm

Nếu ở sanh tử không mỏi nhàm

Thời được dũng kiện không ai hơn.

Nếu được dũng kiện không ai hơn

Thời hay phát khởi đại thần thông

Nếu hay phát khởi đại thần thông

Thởi biết hạnh tất cả chúng sanh.

Nếu biết hạnh tất cả chúng sanh

Thời hay thành tựu các quần sanh

Nếu hay thành tựu các quần sanh

Thời được trí khéo nhiếp chúng sanh.

Nếu được trí khéo nhiếp chúng sanh

Thời hay thành tựu pháp tứ nhiếp

Nếu hay thành tựu pháp tứ nhiếp

Thời cho chúng sanh lợi vô hạn

Nếu cho chúng sanh lợi vô hạn

Thời đủ phương tiện trí tối thắng

Nếu đủ phương tiện trí tối thắng

Thời trụ đạo dũng mãnh vô thượng.

Nếu trụ đạo dũng mãnh vô thượng

Thời hay xô dẹp những ma lực

Nếu hay xô dẹp những ma lực

Thời hay vượt khỏi cảnh tứ ma.

Nếu hay vượt khỏi cảnh tứ ma

Thời được đến nơi bực bất thối

Nếu được đến nơi bực bất thối

Thời được pháp nhẫn vô sanh lớn.

Nếu được pháp nhẫn vô sanh lớn

Thời được chư Phật thọ ký cho

Nếu được chư Phật thọ ký cho

Thời tất cả Phật hiện ra trước.

Nếu được chư Phật hiện ra trước

Thời rõ mật dụng thần thông lớn

Nếu rõ mật dụng thần thông lớn

Thời được chư Phật thường nhớ tưởng.

Nếu được chư Phật thường nhớ tưởng

Thời dùng Phật đức tự trang nghiêm

Nếu dùng Phật đức tự trang nghiêm

Thời được thân đoan nghiêm diệu phước.

Nếu được thân đoan nghiêm diệu phước

Thời thân chói sáng dường núi vàng

Nếu thân chói sáng dường núi vàng

Thời đủ ba mươi hai tướng hảo.

Nếu đủ ba mươi hai tướng hảo

Tám mươi tùy hảo đồng nghiêm sức

Nếu đủ tùy hảo đồng nghiêm sức

Thời thân sáng chói vô hạn lượng.

Nếu thân sáng chói vô hạn lượng

Thời được quang minh bất tư nghị

Nếu được quang minh bất tư nghị

Quang minh này hiện những liên hoa.

Những liên hoa từ quang minh hiện

Có vô lượng Phật ngự trên liên hoa

Thị hiện mười phương đều khắp cả

Ðều hay điều phục các chúng sanh.

Nếu hay điều phục các chúng sanh

Thời hiện vô lượng thần thông lực.

Nếu hiện vô lượng thần thông lực

Thời trụ bất tư nghị cõi nước,

Nếu trụ bất tư nghị cõi nước,

Thời diễn thuyết bất tư nghị pháp

Nếu diễn thuyết bất tư nghị pháp

Khiến bất tư nghị chúng hoan hỉ.

Nếu khiến bất tư nghị chúng hoan hỉ,

Thời dùng sức trí huệ, biện tài

Tùy tâm chúng sanh mà giáo hóa.

Nếu dùng sức trí huệ, biện tài

Tùy tâm chúng sanh mà giáo hóa

Thời dùng trí huệ làm tiên đạo

Thân, ngữ, ý, thường không lầm lỗi.

Nếu dùng trí huệ làm tiên đạo

Thân ngữ ý thường không lầm lỗi

Thời nguyện lực tất được tự tại

Tùy theo các loài mà hiện thân.

Nếu nguyện lực ấy được tự tại

Tùy theo các loài mà hiện thân

Thời lúc tùy chúng, mà thuyết pháp

Âm thinh tùy loại, khó nghĩ bàn

Nếu lúc tùy chúng, mà thuyết pháp

Âm thinh tùy loại, khó nghĩ bàn

Thời với tâm tất cả chúng sanh

Một niệm biết cả không thừa sót.

Nếu với tâm tất cả chúng sanh

Một niệm biết cả không thừa sót.

Thời biết phiền não không từ đâu

Trọn không còn chìm trong sanh tử.

Nếu biết phiền não không từ đâu

Trọn không còn chìm trong sanh tử

Thời được thân công đức pháp tánh

Dùng pháp oai lực hiện thế gian.

Nếu được thân pháp tánh công đức

Dùng pháp oai lực hiện thế gian

Thời được thập địa, mười tự tại

Tu hành các độ, thắng giải thoát

Nếu được thập địa, mười tự tại

Tu hành các độ, thắng giải thoát

Thời được quán đảnh đại thần thông

Trụ nơi tối thắng các tam muội.

Nếu được quán đảnh đại thần thông

Trụ nơi tối thắng các tam muội

Thời khắp mười phương chỗ chư Phật

Ðáng thọ quán đảnh được thắng vị

Nếu khắp mười phương chỗ chư Phật

Ðáng thọ quán đảnh được thắng vị

Thời được tất cả Phật mười phương

Tay lấy cam lộ rưới trên đảnh

Thời thân đầy khắp như hư không

An trụ bất động khắp mười phương.

Nếu thân đầy khắp như hư không

An trụ bất động khắp mười phương

Thời chỗ sở hành không ai bằng

Chư thiên, người đời chẳng biết được.

Bồ tát siêng tự tại hạnh đại bi

Nguyện độ tất cả đều trọn vẹn

Nếu ai nghe thấy mà cúng dường

Ðều làm cho họ được an lạc.

Thần lực của chư Bồ tát kia

Pháp nhãn toàn vẹn không khuyết giảm

Những đạo diệu hạnh thập thiện thảy

Thắng bửu vô lượng đều khiến hiện.

Như báu kim cang trong đại hải

Do oai lực này sanh các báu;

Không tăng, không giảm, cũng vô tận

Công đức của Bồ tát cũng vậy.

Hoặc có quốc độ không có Phật

Bồ tát nơi đó hiện thành Phật,

Nếu có quốc độ chẳng biết Pháp

Nơi đó Bồ tát thuyết diệu pháp.

Không có phân biệt, không công dụng

Trong khoảng một niệm khắp mười phương

Như mặt nguyệt sáng chiếu khắp nơi

Vô lượng phương tiện độ quần sanh.

Ở trong mười phương các thế giới

Niệm niệm thị hiện thành Phật đạo

Chuyển chánh pháp luân vào tịch diệt

Nhẫn đến xá lợi phân bố rộng.

Hoặc hiện Thanh văn cùng Ðộc giác

Hoặc hiện thành Phật khắp trang nghiêm

Như vậy khai diễn pháp ba thừa

Rộng độ chúng sanh vô lượng kiếp.

Hoặc hiện thân đồng nam đồng nữ

Trời rồng nhẫn đến a tu la,

Cùng với ma hầu la già thảy

Tùy chúng sở thích đều khiến thấy.

Chúng sanh hình tướng đều chẳng đồng

Hành nghiệp, âm thinh cũng vô lượng

Tất cả như vậy đều hiện được

Hải ấn tam muội oai thần lực.

Nghiêm tịnh bất tư nghị quốc độ

Cúng dường tất cả chư Như Lai

Phóng đại quang minh vô lượng biên

Ðộ thoát chúng sanh cũng vô hạn.

Trí huệ tự tại, bất tư nghị

Ngôn từ thuyết pháp không chướng ngại

Thí, giới, nhẫn, tấn và thiền định

Trí huệ, phương tiện, thần thông thảy.

Tất cả như vậy đều tự tại

Do Phật hoa nghiêm tam muội lực.

Trong một vi trần nhập tam muội

Thành tựu vi trần tất cả định,

Mà vi trần kia cũng không thêm

Nơi một hiện khắp vô biên cõi.

Trong một trần kia, nhiều quốc độ

Hoặc là có Phật, hoặc không Phật,

Hoặc là tạp nhiễm, hoặc thanh tịnh

Hoặc cõi rộng lớn, hoặc hẹp nhỏ

Hoặc có cõi thành, hoặc là hoại

Hoặc cõi chánh trụ, hoặc bàng trụ,

Hoặc như ánh nắng giữa đồng trống

Hoặc như lưới Thiên Ðế trên trời.

Như chỗ thị hiện trong một trần

Tất cả vi trần đều như vậy,

Ðây là những thánh nhơn cao cả

Tam muội, giải thoát thần thông lực.

Nếu muốn cúng dường tất cả Phật

Nhập nơi tam muội khởi thần thông

Hay dùng một tay khắp đại thiên

Cúng khắp tất cả vô số Phật.

Bao nhiêu hoa đẹp ở mười phương

Hương thoa, hương bột, báu vô giá

Ðều từ trong tay xuất hiện ra

Cúng dường chư Phật ngự đạo thọ.

Bửu y vô giá, xen hương diệu

Bửu tràng phan, lọng đều xinh đẹp

Vàng rồng làm hoa, ngọc làm màn

Tất cả đều từ trong tay hiện.

Bao nhiêu vật tốt ở mười phương

Ðáng đem phụng hiến đấng vô thượng

Trong tay tất cả đều hiện đủ

Trước cây Bồ đề cúng chư Phật.

Tất cả kỹ nhạc ở mười phương

Chung, cổ, cầm, sắc đủ các loại

Ðồng tấu hòa nhã âm thinh diệu

Ðều từ bàn tay xuất hiện ra.

Bao nhiêu tán tụng ở mười phương

Ca ngợi thiệt đức của chư Phật

Như vậy các thứ diệu ngôn từ

Ðều từ bàn tay mà khai diễn.

Bồ tát tay mặt phóng tịnh quang

Trong quang rưới ra nước thơm sạch

Rưới khắp mười phương các quốc độ

Cúng dường tất cả Chiếu Thế Ðăng.

Lại phóng quang minh diệu trang nghiêm

Xuất sanh vô lượng hoa sen báu

Hoa này hình sắc đều rất đẹp

Dùng đây cúng dường lên chư Phật.

Lại phóng quang minh hoa trang nghiêm

Các thứ diệu hoa họp làm trướng

Rải khắp cõi nước ở mười phương

Cúng dường tất cả đấng Ðại Ðức.

Lại phóng quang minh hương trang nghiêm

Các thứ diệu hương họp làm trướng,

Rải khắp cõi nước ở mười phương

Cúng dường tất cả đấng Ðại Ðức.

Lại phóng quang minh mạt hương tốt

Các thứ mạt hương họp làm trướng

Rải khắp cõi nước ở mười phương

Cúng dường tất cả đấng Ðại Ðức.

Lại phóng quang minh y trang nghiêm

Các thứ y phục họp làm trướng

Rải khắp cõi nước ở mười phương

Cúng dường tất cả đấng Ðại Ðức.

Lại phóng quang minh bửu trang nghiêm

Các thứ diệu bửu họp làm trướng

Rải khắp cõi nước ở mười phương

Cúng dường tất cả đấng Ðại Ðức.

Lại phóng quang liên hoa trang nghiêm

Các thứ liên hoa họp làm trướng

Rải khắp cõi nước ở mười phương

Cúng dường tất cả đấng Ðại Ðức.

Lại phóng quang anh lạc trang nghiêm

Các thứ chuỗi ngọc họp làm trướng

Rải khắp cõi nước ở mười phương

Cúng dường tất cả đấng Ðại Ðức.

Lại phóng quang minh tràng trang nghiêm

Bửu tràng rực rỡ đủ màu đẹp

Các loại vô lượng đều rất tốt

Dùng dây trang nghiêm các Phật độ.

Các thứ báu đẹp lọng trang nghiêm

Những phan lụa đẹp treo rủ xuống

Lạc báu ma ni, diễn Phật âm

Ðem đến kính dâng cúng chư Phật.

Tay hiện đồ cúng bất tư nghị

Như vậy cúng dường một Ðạo sư

Nơi tất cả Phật đều như vậy

Ðây là thần lực của Ðại sĩ.

Bồ tát trụ trong môn tam muội

Các thứ tự tại nhiếp chúng sanh

Ðều đem pháp công đức đã làm

Vô lượng phương tiện để chỉ dạy.

Hoặc dùng môn cúng dường Như Lai

Hoặc dùng môn nhẫn nhục bất động

Hoặc dùng môn khổ hạnh tinh tấn

Hoặc dùng môn thiền định tịch tịnh,

Hoặc dùng môn trí huệ quyết rõ

Hoặc dùng môn phương tiện tu hành

Hoặc dùng môn phạm trụ, thần thông

Hoặc dùng môn tứ nhiếp lợi ích,

Hoặc dùng môn phước trí trang nghiêm

Hoặc dùng môn nhơn duyên, giải thoát

Hoặc dùng môn căn, lực, chánh đạo

Hoặc dùng môn Thinh Văn giải thoát,

Hoặc dùng môn Ðộc Giác Thanh tịnh

Hoặc dùng môn Ðại thừa tự tại

Hoặc dùng môn Vô thường những khổ

Hoặc dùng môn Vô ngã, Vô thọ,

Hoặc dùng môn Bất tịnh, Ly dục

Hoặc dùng môn Diệt tận tam muội.

Tùy theo chúng sanh bịnh chẳng đồng

Ðều dùng pháp dược để đối trị.

Tùy theo chúng sanh tâm sở thích

Ðều dùng phương tiện khiến đầy đủ.

Tùy theo chúng sanh hạnh sai biệt

Ðều dùng chước khéo khiến thành tựu.

Những tướng tam muội thần thông ấy

Tất cả trời người chẳng lường được.

Có diệu tam muội tên tùy lạc

Bồ tát trụ đây, khắp quan sát

Tùy nghi thị hiện độ chúng sanh

Ðều khiến vui lòng theo chánh pháp.

Trong thời gian, nạn cơ cẩn, tai

Ban cho thế gian đồ cần thiết

Tùy chỗ họ muốn đều khiến đủ

Khắp vì chúng sanh làm lợi ích:

Hoặc cho những vật uống, ăn ngon

Y phục, tư trang, những vật tốt

Cả đến ngôi vua, đều xả được

Khiến kẻ ưa thí theo chánh pháp.

Hoặc dùng tướng hảo trang nghiêm thân

Y phục thượng diệu, chuỗi ngọc báu

Tràng hoa nghiêm sức, hương thoa thân

Oai nghi đầy đủ, độ hàm thức.

Tất cả thế gian chỗ ưa chuộng

Sắc tướng, dung nhan, và y phục

Tùy nghi hiện đủ, vui lòng họ

Khiến kẻ ưa sắc theo chánh pháp.

Tiếng ca lăng tần già mỹ diệu

Âm thinh diệu Câu chỉ la thảy

Những thứ phạm âm đều đầy đủ

Tùy lòng họ thích vì thuyết pháp.

Tám vạn bốn ngàn các pháp môn

Chư Phật dùng đây độ chúng sanh

Bồ tát cũng theo pháp sai biệt

Tùy nghi theo đời mà hóa độ.

Chúng sanh khổ, lạc, lợi, suy thảy

Những việc thật hành của thế gian

Ðều hay ứng hiện đồng với họ

Dùng đây phổ độ các chúng sanh.

Tất cả thế gian những khổ hoạn

Sâu rộng không bờ như đại hải

Ðồng sự với họ đều chịu được

Khiến họ lợi ích được an vui.

Có người chẳng biết pháp xuất ly

Chẳng cầu giải thoát lìa ồn náo

Vì họ Bồ tát hiện thí xả

Thường ưa xuất gia tâm tịch tịnh.

Nhà là chốn tham ái, ràng buộc

Muốn khiến chúng sanh, đều khỏi lìa

Nên hiện xuất gia được giải thoát

Với các dục lạc không ưa thích.

Bồ tát hiện làm mười công hạnh

Cũng làm tất cả pháp đại nhơn

Làm hạnh chư Tiên đều không sót

Vì muốn chúng sanh được lợi ích.

Nếu có chúng sanh thọ vô lượng

Phiền não vi tế thích đầy đủ

Trong đó Bồ tát được tự tại

Hiện thọ các khổ: già, bịnh, chết.

Hoặc kẻ tham dục, sân, ngu si

Lửa mạnh phiền não luôn hừng cháy

Bồ tát thị hiện già, bịnh, chết

Khiến chúng sanh đó đều điều phục.

Như Lai thập lực, vô sở úy

Cùng với mười tám pháp bất cộng

Tất cả vô lượng các công đức

Đều đem thị hiện độ chúng sanh.

Thọ ký, giáo hóa và thần túc

Đều là sức tự tại của Phật

Chư Đại Sĩ kia đều thị hiện

Hay khiến chúng sanh đều điều phục.

Bồ tát đem các môn phương tiện

Tùy thuận thế pháp độ chúng sanh

Ví như liên hoa chẳng dính nước

Tại thế như vậy, khiến người tin.

Là vua văn tài, học uyên bác

Ca vũ, luận bàn, người đều thích

Tất cả kỹ thuật trong thế gian

Như nhà ảo thuật đều hiện đủ.

Hoặc làm trưởng giả, chủ trong ấp

Hoặc làm thương mãi, người buôn bán

Hoặc làm quốc vương cùng quan lớn

Hoặc làm lương y, nhà hùng biện.

Hoặc làm cây to giữa cánh đồng

Hoặc làm thuốc hay, những kho báu

Hoặc làm bửu châu như ý vương

Hoặc đem chánh đạo dạy chúng sanh.

Nếu thấy thế giới mới thành lập

Chúng sanh chưa có vật cần dùng

Bấy giờ Bồ tát làm công thợ

Vì họ bầy ra các nghề nghiệp.

Chẳng làm vật bức não chúng sanh

Chỉ nói chuyện thế gian lợi ích

Các luận: chú thuật, dược thảo thảy

Tất cả như vậy đều nói rành.

Thắng hạnh của tất cả tiên nhơn

Trời người, mọi loài đều tín ngưỡng

Những pháp khổ hạnh khó làm đó

Bồ tát tùy nghi đều làm được.

Hoặc làm ngoại đạo người xuất gia

Hoặc ở núi rừng tự cần khổ

Hoặc để mình trần, không y phục

Mà làm sư trưởng của chúng kia.

Hoặc hiện những hạnh tà mạng thảy

Tập làm phi pháp cho là thắng

Hoặc hiện oai nghi, làm phạm chí

Ở trong chúng kia làm thượng thủ.

Hoặc chịu ngũ nhiệt, phơi dưới nắng

Hoặc giữ giới bò, chó và nai

Hoặc mặc áo rách, phụng thờ lửa

Vì độ chúng kia, làm sư trưởng.

Hoặc hiện yết kiến các thiên miếu

Hoặc lại hiện vào nước sông Hằng

Ắn củ, trái thảy, đều hiện làm

Nơi đó thường suy pháp tối thắng.

Hoặc hiện ngồi xổm, hoặc co chơn

Hoặc nằm cỏ gai, hoặc trên tro

Hoặc nằm trên chày, cầu xuất ly

Mà ở chúng kia làm sư thủ.

Như vậy các phái, các ngoại đạo

Quan sát ý giải cùng đồng sự

Hiện làm: khổ hạnh đời chẳng kham

Khiến họ xem thấy đều điều phục.

Chúng sanh mê lầm bẩm tà giáo

Trụ nơi ác kiến, thọ những khổ

Vì họ, phương tiện, nói diệu pháp

Đều khiến được hiểu lý chơn thật.

Hoặc theo chú ngữ nói tứ đế

Hoặc giỏi mật ngữ nói tứ đế

Hoặc dùng tiếng người nói tứ đế

Hoặc Trời mật ngữ nói tứ đế.

Phân biệt văn tự, nói tứ đế

Quyết định nghĩa lý, nói tứ đế

Khéo phá nơi người, nói tứ đế

Chẳng bị dao động, nói tứ đế,

Hoặc tiếng bát bộ, nói tứ đế

Hoặc tất cả lời, nói tứ đế

Tùy ngôn âm thế gian hiểu được

Diễn thuyết tứ đế, khiến giải thoát.

Tất cả bao nhiêu các Phật tử

Đều nói như vậy đủ tất cả

Biết cảnh giới lời bất tư nghị

Đây là thuyết pháp tam muội lực.

Có thắng tam muội tên an lạc

Hay khắp cứu độ các quần sanh

Phóng đại quang minh bất tư nghị

Khiến ai được thấy đều điều phục.

Quang minh đã phóng tên thiện hiện

Nếu có ai gặp quang minh này

Tất được lợi ích chẳng luống uổng

Nhơn đây được thành trí vô thượng,

Bồ tát trước hiện nơi chư Phật

Hiện Pháp, hiện Tăng, hiện chánh đạo

Cũng hiện tháp Phật và hình tượng

Vì thế nên thành quang minh này.

Lại phóng quang minh tên chiếu diệu

Chói lấn tất cả sáng chư Thiên

Bao nhiêu ám chướng đều tiêu trừ

Khắp vì chúng sanh làm lợi ích.

Quang này giác ngộ tất cả chúng

Khiến cầm đèn sáng cúng dường Phật

Do dùng đèn sáng cúng dường Phật

Được thành thế gian Vô Thượng Đăng.

Thắp những đèn dầu và đèn tô

(Hán bộ quyển 15)

Cũng thắp các thứ đuốc sáng tỏ

Những ngọn nến báu thơm đẹp nhất

Dùng đây cúng Phật được quang này.

Lại phóng quang minh tên tế độ

Quang này giác ngộ tất cả chúng

Khiến họ phát tâm đại thệ nguyện

Độ thoát quần sanh trong dục hải

Nếu hay phát được tâm đại thệ

Độ thoát quần sanh trong dục hải

Thời hay vượt qua bốn dòng nước

Bước đến thành vô ưu giải thoát.

Nơi những đường đi ngang sông lớn

Xây cất cầu đò và thuyền bè

Quở rầy hữu vi khen tịch tịnh

Do đây được thành quang minh này.

Lại phóng quang minh tên diệt ái

Quang này giác ngộ tất cả chúng

Khiến họ xa lìa cảnh ngũ dục

Gẫm suy diệu vị pháp giải thoát.

Nếu hay bỏ lìa cảnh ngũ dục

Gẫm suy diệu vị pháp giải thoát

Thời hay dùng Phật pháp cam lồ

Rưới tắt thế gian những khát ái.

Bố thí ao, giếng, và khe suối

Chuyên cầu Bồ đề đạo vô thượng

Quở trách ngũ dục, khen thiền định

Do đây được thành quang minh này.

Lại phóng quang minh tên hoan hỷ

Quang này giác ngộ tất cả chúng

Khiến họ ái mộ Phật Bồ đề

Phát tâm nguyện chứng vô sư đạo.

Tạo lập Như Lai tượng đại bi

Tướng hảo trang nghiêm, ngự liên tòa

Luôn khen những công đức tối thắng

Do đây được thành quang minh này.

Lại phóng quang minh tên ái nhạo

Quang này giác ngộ tất cả chúng

Khiến lòng họ mến kính chư Phật

Mến kính tôn pháp mến kính tăng;

Nếu tâm thường kính mến chư Phật

Kính mến Pháp và kính mến Tăng

Thời ở trong chúng hội Như Lai

Thành được pháp nhẫn sâu vô thượng.

Khai ngộ chúng sanh số vô lượng

Khiến họ niệm Phật, Pháp, Tăng Bửu

Và dạy phát tâm tu công đức

Do đây được thành quang minh này.

Lại phóng quang minh tên phước tụ

Quang này giác ngộ tất cả chúng

Khiến họ thật hành nhiều bố thí

Dùng đây nguyện cầu đạo vô thượng.

Lập hội đại bố thí vô hạn

Ai đến cầu xin đều thỏa mãn

Chẳng để lòng họ còn thấy thiếu

Do đây được thành quang minh này.

Lại phóng quang minh tên cụ trí

Quang này giác ngộ tất cả chúng

Khiến nơi một pháp, trong một niệm

Đều hiểu vô lượng các pháp môn.

Ví các chúng sanh phân biệt pháp

Nhẫn đến quyết liễu nghĩa chơn thật

Khéo nói pháp nghĩa không thiếu bớt

Do đây được thành quang minh này.

Lại phóng quang minh tên huệ đăng

Quang này giác ngộ tất cả chúng

Khiến biết chúng sanh tánh không tịch

Tất cả các pháp vô sở hữu.

Diễn thuyết các pháp không, vô chủ

Như huyễn, như diệm, trăng dưới nước

Cũng như giấc mơ, cùng bóng tượng

Do đây được thành quang minh này.

Phóng quang minh tên pháp tự tại

Quang này giác ngộ tất cả chúng

Khiến được vô tận đà la ni

Tổng trì tất cả các Phật pháp,

Cung kính cúng dường người trì pháp

Cung cấp hầu hạ chư thánh hiền

Đem chánh pháp thí cho chúng sanh

Do đây được thành quang minh này.

Lại phóng quang minh tên năng xả

Quang này giác ngộ kẻ xan tham

Khiến biết tài vật là vô thường

Thường thích bố thí lòng không nhiễm.

Lòng keo kiết khó điều, được điều

Biết của như mộng, như mây nổi

Thêm lớn tâm bố thí thanh tịnh

Do đây được thành quang minh này.

Lại phóng quang minh tên trừ nhiệt

Quang này giác ngộ kẻ phạm giới

Khiến họ thọ trì giới thanh tịnh

Phát tâm nguyện chứng đạo vô sư.

Khuyên dắt chúng sanh thọ trì giới

Mười nghiệp đạo lành đều thanh tịnh

Lại khiến phát hướng Bồ đề tâm

Do đây được thành quang minh này.

Lại phóng quang minh tên nhẫn nghiêm

Quang này giác ngộ kẻ sân hận

Khiến họ lìa sân, trừ ngã mạn

Thường thích pháp nhu hòa nhẫn nhục.

Chúng sanh bạo ác khó nhẫn được

Vì Bồ đề nên tâm chẳng động

Thường thích ca ngợi đức nhẫn nhục

Do đây được thành quang minh này.

Lại phóng quang minh tên dũng mãnh

Quang này giác ngộ kẻ giải đãi

Khiến họ thường đối với Tam Bảo

Cung kính cúng dường không nhàm mỏi.

Nếu họ thường đối với Tam Bảo

Cung kính cúng dường không nhàm mỏi

Thời hay vượt khỏi cảnh tứ ma

Mau thành bực Bồ đề vô thượng.

Khuyến hóa chúng sanh khiến tinh tấn

Thường siêng cúng dường ngôi Tam Bảo

Lúc pháp sắp diệt chuyên ủng hộ

Do đây được thành quang minh này.

Lại phóng quang minh tên tịch tịnh

Quang này giác ngộ kẻ loạn tâm

Khiến họ xa lìa tham, sân, si

Tâm chẳng dao động được chánh định,

Xa lìa tất cả ác trí thức

Luận đàm vô nghĩa, hạnh tạp nhiễm

Khen ngợi thiền định, hạnh tịch tịnh

Do đây được thành quang minh này.

Lại phóng quang minh tên huệ nghiêm

Quang này giác ngộ kẻ ngu mê

Khiến họ chứng lý, hiểu duyên khởi

Lục căn, trí huệ đều thông đạt,

Nếu hay chứng lý, hiểu duyên khởi

Lục căn, trí huệ đều thông đạt

Thời được pháp tam muội nhựt đăng

Trí huệ sáng tỏ thành Phật quả,

Của ngoài, trong thân đều hay xả

Vì đạo Bồ đề cầu chánh pháp